Er gaan veel verschillende geruchten rond over de manier waarop het cijfer berekend wordt. Er wordt ontzettend vaak gevraagd waarom verschillende website ook verschillende cijfers geven. Hieronder zullen op eenvoudige wijze uit proberen te leggen hoe je kan herkennen of een website een cijfer goed uitrekent.

Het berekenen van een centraal schriftelijk eindexamen cijfer is lastig. Zelfs als je de juiste formules gebruikt, dan kunnen er nog steeds eenvoudige afrondingsfouten ontstaan. Er zijn naast Eindexamens.NU naar ons weten 3 websites die de juiste berekening hanteren.

Vaak wordt onderstaande formule genoemd

cijfer = norm + 9 × (score / maximum aantal punten)

Het zal meteen duidelijk zijn dat deze formule niet kan kloppen als je een norm van 0 punten en een score van 0 punten in vult. Je komt dan namelijk op het cijfer 0 uit, terwijl het minimale cijfer dat je kan halen altijd een 1 is.
Deze test kan op alle websites herhaald worden als je 0 punten invult. Websites waar een cijfer uitkomt die onder de 1 ligt, gebruiken de verkeerde formule.

Toch zijn er websites die proberen te voorkomen dat je ziet dat ze de verkeerde formule gebruiken. Ze stoppen de berekening bijvoorbeeld gewoon bij een 10 terwijl hun werkelijk berekening hoger uit kan komen. Dat is lastig om te controleren.

Er zijn websites die zeggen te rekenen met een gemiddelde norm. Een gemiddelde norm zegt echter helemaal niets. De norm verschilt per jaar en een norm van voorgaande jaren zegt niets over de norm van dit jaar. Bovendien ligt de norm tussen 0 en 2,0, waarbij opgemerkt moet worden dat deze incidenteel zelfs boven de 2,0 uitkomt.
Voorheen werd vooraf aangekondigd binnen welke bandbreedte de norm moest vallen. Grofweg kregen de talen een lage norm en de exactere vakken een hogere norm. Dat is nu niet meer het geval.

Er zijn ook websites die beweren met een norm van 1,0 rekenen en vervolgens er wat bij op tellen en er wat vanaf halen om toch iets te maken wat op een bandbreedte lijkt. In de praktijk rekenen die websites met de formule cijfer = 9 × (score / maximum aantal punten) en tellen daar bijvoorbeeld respectievelijk 0,6 en 1,4 punten bij op. Wederom geldt dat als je in dit geval 0 punten invult, je een cijfer tussen de 0,6 en 1,4 zal krijgen. Een cijfer onder 1,0 is niet mogelijk.
Het komt ontzettend vaak voor dat de norm onder de 0,6 valt. Als je dan je cijfer uitgerekend hebt met deze formule, dan heb je tegen de verwachtingen in toch een onvoldoende gehaald.

Tot slot wordt soms gesteld dat de norm een cijfer is wat je er extra bij krijgt. Een norm van 2 zou je cijfer bijvoorbeeld 2,0 punten hoger maken. Dat is natuurlijk niet waar. Een hoger norm zorgt wel voor een hoger cijfer, maar een norm van 2 geeft geen 2,0 punten extra.